(PTCNO) – Các công ty dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo (AI) đang nhanh chóng tung ra những mô hình viết mã lập trình (code) đỉnh cao, hứa hẹn định hình lại ngành công nghiệp phần mềm.
Theo các chuyên gia trong ngành, các mô hình này sẽ nâng cấp vai trò của các lập trình viên và kỹ sư phần mềm chứ không thay thế họhoàn toàn.
Trong tuần qua, OpenAI ra mắt Codex CLI , được ví như trợ lý AI hỗ trợ nhiệm vụ viết code cho các lập trình viên. Ảnh: AI Scope Hub
AI đang sẵn sàng vượt mặt con người trong việc viết code, khi những “ông lớn” AI như OpenAI, Anthropic, Google cùng hàng loạt công ty khởi nghiệp (startup) khác ở Mỹ lao vào cuộc đua phát triển các hệ thống có thể làm đảo lộn ngành công nghệ phần mềm.
Trong tuần qua, OpenAI ra mắt bộ ba mô hình mới toanh gồm GPT-4.1, o3, và o4-mini, được các bài kiểm tra độc lập đánh giá là đỉnh nhất từ trước đến nay cho tác vụ lập trình. Các mô hình này chỉ giải quyết các vấn đềlập trình siêu mượt mà, mà còn biết “suy luận”, dành thời gian “ngẫm nghĩ” để xử lý những câu hỏi hóc búa.
OpenAI còn giới thiệu Codex CLI ,một hệ thống miễn phí, được ví như trợ lý AI hỗ trợ nhiệm vụ viết code cho các lập trình viên. Thông qua Codex CLI, các mô hình AI của OpenAI có thể viết và chỉnh sửa code trên máy tính và thực hiện một số nhiệm vụ nhất định như di chuyển tập tin.
“Codex CLI là một trợ lý viết code mã nguồn mở, nhẹ chạy cục bộ trên thiết bị đầu cuối của bạn” người phát ngôn của OpenAI cho biết.
Động thái trên là lời thách đấu với các đối thủ như Anthropic, Google, Metavà các startup đang đặt cược lớn vào lập trình như một trong những ứng dụng rõ rệt nhất của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).
Việc AI tập trung vào lập trình đang trở thành minh chứng sống động nhất cho cách công nghệ này thay đổi cả một ngành công nghiệp, khi hàng ngàn lập trình viên đã bắt đầu dùng các mô hình mới trong công việc.
“Đây là năm mà AI vượt mặt con người trong cuộc thi viết code”, Kevin Weil, giám đốc sản phẩm của OpenAI, hào hứng chia sẻ trong một chương trình postcast.
Ông ví bước tiến này như việc AI đánh bại con người trong cờ vua các đây vài năm, nhưng nhấn mạnh thêm, các mô hình viết code giúp thế giới “dân chủ hóa” hơn, khi ai cũng có thể tạo ra phần mềm.
Các tên tuổi lớn trong ngành khẳng định rằng LLM đã tăng tốc quá trình phát triển phần mềm bằng cách tạo ra cả khối code chỉ từ vài dòng hướng dẫn.
AI còn có thể phát hiện lỗi code và tự sửa. Trong năm qua, các mô hình AI đã tiến bộ vượt bậc, từ chỗ chỉ hiểu được những mẫu đơn giản đến việc suy luận logic để giải quyết các vấn đề lập trình phức tạp.
Năm 2023, AI chỉ giải được 4,4% vấn đề lập trình trên SWE-bench, một bài kiểm tra chuẩn của ngành. Nhưng năm nay, con số này vọt lên 69,1%! Trong khi đó, Theo nền tảng lưu trữ mã nguồn GitHub cùa Microsoft, 92% lập trình viên tại Mỹ đã dùng công cụ AI để viết code.
“AI lập trình đang giúp tiết kiệm hàng ngàn đô la chi phí thuê kỹ sư phần mềm. Có những công việc bạn từng phải trả 10.000 đô la, giờ đây AI làm ngay lập tức và miễn phí theo yêu cầu. Chúng ta đang bước vào một thị trường khổng lồ chưa từng có”, Misha Laskin, CEO startup Reflection AI nói.
Reflection, startup do các cựu nhà nghiên cứu từ DeepMind của Google sáng lập, chính thức ra mắt vào tháng 3-2025 với 130 triệu đô la vốn đầu tư từ hai vòng gọi vốn ban đầu. Startup Anysphere, đứng sau công cụ tự động hóa lập trình Cursor, cũng gọi vốn 105 triệu đô la dựa trên mức định giá 2,5 tỉ đô la hồi tháng Giêng.
“Chúng ta đang giảm chi phí cho công việc trí óc, điều đó buộc chúng ta phải định nghĩa lại một số vai trò công việc”, Eiso Kant, đồng sáng lập Poolside, một startup về AI viết code đã huy động 500 triệu đô la từBain Capital và Nvidia với mức định giá 3 tỉ đô la chia sẻ.
Meta thì đã tung ra Code Llama từ năm ngoái, giúp người dung sử dụng vài dòng lệnh văn bản để tạo code.
Hồi tháng Hai. Anthropic cũng tung ra Claude Code, một mô hình tối ưu hóa cho tác vụ lập trình. Mike Krieger, giám đốc sản phẩm của Anthropic cho rằng, vai trò của kỹ sư phần mềm sẽ dần chuyển sang “hiểu yêu cầu người dùng, làm việc nhóm, và đảm bảo sản phẩm tạo ra đúng như kỳ vọng”.
Ông ví các lập trình viên và kỹ sư phần mềm trong tương lai như “người điều khiển dàn nhạc” hay “bậc thầy” điều khiển trợ lý AI.
“Công việc viết code sẽ không biến mất. Lập trình viên chỉ đang dùng công cụ AI để tăng tốc công việc”, Thomas Wolf, đồng sáng lập nền tảng AI mã nguồn mở Hugging Face khẳng định.
Theo Financial Times
Chánh Tài
