(PTCNO) – Một chiếc USB nhỏ gọn, quen thuộc đến mức gần như ‘vô hại’ trong thói quen làm việc hàng ngày, lại đang trở thành một trong những nguồn lây mã độc nguy hiểm nhất tại Việt Nam. Báo cáo gần đây của Kaspersky cho thấy, nguy cơ đến từ thiết bị lưu trữ di động – còn gọi là các mối đe dọa ngoại tuyến – không chỉ chưa biến mất, mà còn âm thầm gia tăng trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.
Theo thống kê năm 2025, Việt Nam ghi nhận hơn 109 triệu mối đe dọa bảo mật xuất phát từ các thiết bị nội bộ như USB, ổ cứng rời hay đĩa CD/DVD. Đáng chú ý, có tới 48,6% người dùng từng đối mặt với ít nhất một cuộc tấn công dạng này, đưa Việt Nam trở thành quốc gia có tỷ lệ rủi ro cao nhất Đông Nam Á, đồng thời nằm trong nhóm 10 nước đứng đầu thế giới. Những con số này cho thấy một thực tế: dù các hình thức tấn công trực tuyến ngày càng tinh vi, thì lây nhiễm qua thiết bị vật lý vẫn là điểm yếu lớn chưa được kiểm soát hiệu quả.
Điểm đáng nói là các mối đe dọa này không cần Internet để hoạt động. Các loại sâu máy tính hay virus lây nhiễm tệp tin có thể ẩn trong USB, tự kích hoạt khi được cắm vào máy tính, rồi lan rộng trong hệ thống nội bộ. Ngay cả những môi trường được cho là “cách ly mạng” cũng không hoàn toàn an toàn nếu một thiết bị đã bị nhiễm độc từ trước. Một chiếc USB đi qua nhiều máy, nhiều người dùng, có thể trở thành “cửa ngầm” âm thầm đưa mã độc xâm nhập sâu hơn vào hệ thống.
Lý giải về thực trạng này, ông Ngô Tấn Vũ Khanh – Giám đốc quốc gia của Kaspersky tại Việt Nam, cho rằng nguyên nhân lớn nằm ở tâm lý chủ quan. Người dùng thường tập trung phòng vệ trước các nguy cơ từ Internet, nhưng lại ít chú ý đến rủi ro từ thiết bị nội bộ. Trong khi đó, những thiết bị như USB lại dễ được tin tưởng vì quen thuộc, dẫn đến việc sử dụng mà không có kiểm tra hay kiểm soát cần thiết.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, khi hệ thống ngày càng mở rộng và việc chia sẻ dữ liệu trở nên linh hoạt hơn, “cửa ngầm” này càng dễ bị bỏ quên. Một thiết bị nhiễm mã độc không chỉ ảnh hưởng đến một máy tính cá nhân mà còn có thể lan ra toàn bộ mạng nội bộ, gây thiệt hại lớn cho tổ chức.
Vì vậy, bài toán bảo mật không chỉ nằm ở việc chống lại các cuộc tấn công từ bên ngoài, mà còn ở việc siết lại những mắt xích bên trong. Kiểm soát thiết bị đầu cuối, hạn chế hoặc quản lý việc sử dụng USB, cập nhật phần mềm, sao lưu dữ liệu định kỳ và nâng cao nhận thức người dùng là những biện pháp cần thiết. Trong một thế giới số ngày càng phức tạp, đôi khi mối nguy không nằm ở những gì xa xôi, mà bắt đầu từ chính một thiết bị nhỏ bé, quen tay – nhưng có thể mở ra cả một “cửa ngầm” cho mã độc.
Ngọc Linh
https://daidoanket.vn/cua-ngam-cua-ma-doc.html
